KIBERJINOYATCHILIK O‘SISHI ORTIDAN KIBERJINOYATCHI PORTRETIGA NAZAR

##article.authors##

  • Nurmanov Xolbek Rahmatilla o‘g‘li Author

##semicolon##

kiberjinoyat, jinoiy qilmish, shaxs, xulq-atvor profili, shaxsiy xususiyatlar, kraker, xaker, jinoyat yoshi

##article.abstract##

Mazkur ilmiy maqolada kiberjinoyatchi shaxsi profili keng qamrovli ravishda tahlil qilinadi. Kishilik jamiyatida kompyuterlar, axborot texnologiyalarining paydo bo‘lishi odamlarning qator ijtimoiy funksiyalarini bajarish va ehtiyojlarini qondirishni osonlashtirganini tan olgan holda internet chegaralar bilan cheklanmagani, keng qamrovli vosita sifatida keng miqyosda axborot va ma’lumot almashish imkoniyatiga egaligi va jinoyatchilarga yangi jinoiy uslub – kiberjinoyatchilikni taqdim etayotgani ta’kidlanadi. Muallif kibermakondan foydalanishning keng tarqalishi bilan sahnada paydo bo‘layotgan xavotirli tendensiya sifatida tan olinayotgan kiberjinoyatchilik ortidagi shaxslarning o‘ziga xos jihatlari, kriminologik ahamiyatga ega biologik, demografik va ijtimoiy-huquqiy xususiyatlarini ko‘rib chiqadi. Maqolada ilgari xakerlik jinoiy faoliyatga aloqador emas, balki shunchaki kompyuter tizimlari bilan ishlash mahorati sanalgani, u boshqa har qanday mahorat singari egasining motivatsiyasiga qarab butunlay o‘zga muammolarni hal qilishga qaratilgani aytiladi. Biroq keyinchalik xakerlar tizimli jinoiy faoliyatni amalga oshiradigan axborot texnologiyalari sohasida yuqori malakaga ega bo‘lgan shaxslarga aylangani ta’kidlanib, ular orasida kiberterrorchilar, krakerlar, frikerlar, virusmeykerlar alohida ajratib ko‘rsatiladi. Muallif izlanishlar yakunida kiberjinoyatchi portreti va uning o‘ziga xos xususiyatlari negizida kiberjinoyatning tipik subyektini ochib bergan.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

##submission.citations##

Maslakova E. A. Nezakonnyy oborot vredonosnykh programm dlya EVM: ugolovno-pravovye i kriminologicheskie aspekty [Illegal trafficking of malicious computer programs: criminal and criminological aspects]. Moscow, 2008, pp. 4, 46.

Evdokimov K. N. Osobennosti lichnosti prestupnika, sovershayushchego nepravomernyy dostup k komp’yuternoy informatsii (na primere Irkutskoy oblasti) [Personality Traits of a Criminal Who Unauthorizedly Accesses Computer Information (Based on the Irkutsk Region)]. Siberian Legal Bulletin, 2011, vol. 1.

Dubyagina O. P. Kriminologicheskaya kharakteristika norm, obychaev i sredstv obshcheniya prestupnikov [Criminological characteristics of norms, customs and means of communication of criminals]. Moscow, 2008, p. 20.

Prostoserdov M.A. Ekonomicheskie prestupleniya, sovershaemye v kiberprostranstve, i mery protivodeystviya im [Economic crimes committed in cyberspace and measures to combat them]. Moscow, 2016, p. 36.

Baturin Yu. M. Pravo i politika v komp’yuternoy srede [Law and Policy in the Computer Environment]. Moscow, Science Moscow Publ, 1987, p. 111.

Lopatina T.M. Kriminologicheskie i ugolovno-pravovye osnovy protivodeystviya komp’yuternoy prestupnosti [Criminological and criminal-legal foundations for combating computer crime]. Moscow, 2006, pp. 30–31.

Dremlyuga R.I. Internet-prestupnost’ [Internet crime]. Vladivostok, 2007, p. 143.

Khaliullin A.I. Khaker kak sub”yekt prestupleniya v sovremennykh ugolovno-pravovykh issledovaniyakh [Hacker as a subject of crime in modern criminal law research]. Russian Justice, 2019, vol. 12, pp. 21–23.

Stepanov-Egiyans V.G. Otvetstvennost’ za prestupleniya protiv komp’yuternoy informatsii po ugolovnomu zakonodatel’stvu Rossiyskoy Federatsii [Liability for crimes against computer information under the criminal legislation of the Russian Federation]. Moscow, Statut Publ., 2016, pp. 59–65.

Kopiryulin A.N. Prestupleniya v sfere komp’yuternoy informatsii: ugolovno-pravovye i kriminologicheskie aspekty [Computer crimes: criminal law and criminological aspects]. Tambov, 2007, p. 167.

Krasnoyarskogo khakera budut sudit’ za ataku na sayt pravitel’stva Rossii [A Krasnoyarsk hacker will be tried for an attack on the Russian government website]. Available at: http://ria.ru/incidents/20130117/918552526.html

Holt T.J., Bossler A.M., Seigfriyed-Spellar K.C. Cybercrime and Digital Forensics. Introduction. Second Edition. Abingdon, Oxon, Routledge Publ., 2018, pp. 102–103.

Maimon D., Lounderback E.R. Cyber-Dependent Crimes: an Interdisciplinary Review. The Annual Review of Criminology, 2018, vol. 12 (37), p. 165.

Zuyeva S.V. Spravochnik sledovatelya po informatsionnym tekhnologiyam [Information Technology Investigator’s Handbook]. Moscow, Yurlitinform Publ., 2019, pp. 77–78.

Glazatova S.V., Burseva Ye.V., Medvedeva S.V. Kiberprestupleniya, sovershennye nesovershennoletnimi: problemy rassledovaniya [Cybercrimes Committed by Minors: Investigative Challenges]. Russian Investigator, 2021, vol. 2, pp. 7–10.

Yevdokimov K.N. Kriminologicheskiy portret lichnosti prestupnika, sovershayushchego prestupleniya v sfere komp’yuternoy informatsii [A criminological profile of a criminal committing crimes in the field of computer information]. Current issues of legal sciences in modern conditions: Proceedings of the international scientific and practical conference.

St. Petersburg, Novgorod, 2018, pp. 50–52.

El’murzaev D.I. Ugolovnaya otvetstvennost’ za dovedenie do samoubiystva [Criminal liability for incitement to suicide]. Moscow, 2004, p. 24.

Prikmeta A.N. Kiberprestupnost’ v Rossii. Yuridicheskaya otvetstvennost’ za narusheniya prav v sfere informatsionnykh tekhnologiy [Cybercrime in Russia: Legal Liability for Information Technology Violations]. Donetsk, DonNTU. Computer Science and Cybernetics, 2018, vol. 2 (12), p. 29.

Norov A. Axborot xavfsizligi – davr talabi [Information security - the need of the hour]. Karshi, Kashkadarya newspaper, 2019. Avialable at: http://qashqadaryogz.uz/oz/read/akhborot-khavfsizligi-davr-talabi

McAfee. CSIS Report: Economic Impact of Cybercrime - No slowing down. 2018.

##submissions.published##

2025-09-26

##issue.issue##

##section.section##

12.00.08 – Jinoyat huquqi. Jinoyat-ijroiya huquqi