ПРАВОВЫЕ АСПЕКТЫ СОЗДАНИЯ И ФУНКЦИОНИРОВАНИЯ ОХРАНЯЕМЫХ ПРИРОДНЫХ ТЕРРИТОРИЙ В УЗБЕКИСТАНЕ
##semicolon##
охраняемые природные территории, экотуризм, экологическая политика, правовое регулирование, заповедники, природные парки, устойчивое развитие, биоразнообразие##article.abstract##
Maqolada Oʻzbekiston Respublikasida muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni tartibga solishning huquqiy asoslari davlat ekologik siyosatining asosiy elementi sifatida oʻrganilgan. Amaldagi qonunchilik, xususan, Oʻzbekiston Respublikasining “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Qonuni hamda uni qoʻllash amaliyoti koʻrib chiqildi. Aniqlanishicha, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar tizimi turli toifalarni oʻz ichiga oladi: davlat qoʻriqxonalari, buyurtma qoʻriqxonalar, tabiat bogʻlari, tabiiy yodgorliklar, muhofaza etiladigan landshaftlar va alohida turlarni koʻpaytirish uchun hududlar. Har bir toifa xoʻjalik faoliyatining ruxsat etilgan shakllarini va cheklovlar darajasini belgilaydigan muayyan huquqiy rejimga mos keladi. Ekoturizm masalalariga ekologik meʼyorlarga qatʼiy rioya qilgan holda atrof-muhitni muhofaza qilish tizimini moliyalashtirish imkonini beruvchi barqaror rivojlanishning istiqbolli yoʼnalishi sifatida alohida eʼtibor qaratilmoqda. Maqolada amaldagi qonunchilikda mavjud muammolar qayd etib oʻtilgan boʻlib, ular: turizmni tashkil etishning yetarli darajada tartibga solinmaganligi, monitoring mexanizmlarining zaifligi, davlat organlarining yetarli darajada muvofiqlashtirilmagani, fuqarolik jamiyati ishtirokining cheklanganligidir. Maqolada “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 8-moddasiga ekoturizmni tartibga solishga qaratilgan oʻzgartishlar kiritish, jumladan, ruxsat etilgan antropogen yuklama meʼyorlari va ruxsatnomalar berish tartibini belgilash taklif sifatida berilmoqda. Qonunchilikni takomillashtirish va zamonaviy boshqaruv vositalarini –
raqamlashtirish, GAT tizimlari, xalqaro standartlarni joriy etish tabiatni asrash, ekoturizmni rivojlantirish, atrof-muhit muhofazasi va jamiyat manfaatlari oʻrtasidagi muvozanatni taʼminlash imkonini beradi, degan xulosaga kelindi.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
##submission.citations##
Rustambaev M.Kh., Usmanov M.B., Zhuraev Yu.A. Ekologicheskoe pravo Respubliki Uzbekistan [Environmental law of the Republic of Uzbekistan]. Tashkent, TSIL Publ., 2006, p. 415.
Toshboeva R.S. Ekologicheskoe pravo [Environmental law]. Tashkent, TSUL Publ., 2020, p. 168.
Khaitov A.Sh. Ekologicheskoe pravo Respubliki Uzbekistan [Environmental law of the Republic of Uzbekistan]. Tashkent, Mehnat Publ., 2019, p. 172.
Umarov D.M. Prirodnye zapovedniki Respubliki Uzbekistan: pravovoe regulirovanie [Nature reserves of the Republic of Uzbekistan: legal regulation]. Tashkent, TSIL Publ., 2010, p. 110.
Karimova G.T. Pravovoy rezhim osobo okhranyaemykh prirodnykh territoriy v Uzbekistane i ego razvitie [Legal regime of SPNAs in Uzbekistan and its development]. Legal Science and Practice, 2021, vol. 2, pp. 65–72.
Zozulya V.V. Pravovoy rezhim gosudarstvennykh prirodnykh zapovednikov i natsional’nykh parkov [Legal regime of state nature reserves and national parks]. Moscow, 2006, p. 24.
Normativnaya baza «Konsul’tant Plyus» [Regulatory legal base “Consultant Plus”]. Available at: https://www.consultant.ru/document
Federal’nyy zakon ot 14 marta 1995 g. N 33-FZ “Ob osobo okhranyaemykh prirodnykh territoriyakh” [Federal Law of March 14, 1995 No. 33-FZ “On Specially Protected Natural Territories”]. Available at: http://base.garant.ru/10107990/#ixzz3jiMafUVG
Voskolovich N.A., Mar’in N.G. Ekoturizm kak perspektivnoe napravlenie [Ecotourism as a promising direction]. Socio-economic problems of development of individual branches of the service sector. Moscow, Faculty of Economics, Moscow State University named after
M.V. Lomonosov, 2017, pp. 119–127.
Hall C.M. Ecotourism in Australia, New Zealand and the South Pacific: Appropriate tourism or a new form of ecological imperialism? In: Ecotourism: A Sustainable Option? London & Chichester, Royal Geographical Society and John Wiley Publ., 1994,
pp. 137–157.
Fennell D., Ebert K. Tourism and the precautionary principle. Journal of Sustainable Tourism, 2004, vol. 12, no. 6, pp. 461–479. DOI: 10.1080/09669580408667249.
Wondirad A., Tolkach D., King B. Stakeholder collaboration as a major factor for sustainable ecotourism development t in developing countries. Tourism Management, 2020, vol. 78. DOI: 10.1016/j.tourman.2019.104024.
Afanas’ev O.E., Afanas’eva A.V. Ponyatie «ekologicheskiy turizm» v mirovoy i rossiyskoy praktike: sravnitel’nyy analiz i klyuchi [The concept of ecotourism in global and Russian practice: comparative analysis and case studies]. Modern Problems of Service and Tourism, 2017, vol. 11, no. 4, pp. 7–25.
Afanas’eva A.V. Zarubezhnyy opyt upravleniya v sfere ekoturizma: tendentsii i modeli razvitiya [Foreign experience in ecotourism management: trends and development models]. Service in Russia and Abroad, 2020, vol. 14, no. 3, pp. 27–56. DOI: 10.24411/1995-042X-2020-10303.
Nikitin A.I., Fedorova S.V. Ekoturizm v SShA [Ecotourism in the USA]. StrojMnogo, 2017, no. 2(7). Available at: http://stroymnogo.com/science/economy/ekologicheskiy-turizm-v-ssha/
