РАЗГРАНИЧЕНИЕ ПРЕСТУПЛЕНИЙ И АДМИНИСТРАТИВНЫХ ПРАВОНАРУШЕНИЙ В СФЕРЕ ЭКОЛОГИИ: СРАВНИТЕЛЬНО-ПРАВОВОЙ АНАЛИЗ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА КАЗАХСТАНА И УЗБЕКИСТАНА

##article.authors##

  • Айгуль Отаубаева Author

##semicolon##

экологические преступления, административные правонарушения, разграничение ответственности, сравнительно-правовой анализ, охрана окружающей среды, экологическая безопасность

##article.abstract##

Ushbu maqolada Qozog‘iston Respublikasi va O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida ekologiya sohasidagi jinoyatlar va ma’muriy huquqbuzarliklarni chegaralsh xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Har ikki respublikaning tabiatni muhofaza qilish qonunchiligi buzilganligi uchun javobgarlikni tartibga soluvchi Jinoyat kodeksi va Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodekslar normalari tahlil qilingan. Muallifning qayd etishicha, ekologik huquqbuzarliklar o‘rmonlarni noqonuniy kesish va suv obyektlarini ifloslantirishdan tortib, brakonyerlik va chiqindilar bilan bog‘liq ishlarni amalga oshirish qoidalariga rioya qilmaslikgacha bo‘lgan turli shakllarga ega. Ekologik ma’muriy huquqbuzarliklarni ekologik jinoyatlardan ajratish imkonini beruvchi aniq mezonlarning yo‘qligi eng muhim muammo hisoblanadi. Bu huquqni qo‘llashda qiyinchiliklarga, qonunning profilaktik ta’sirining pasayishiga va atrof-muhitni muhofaza qilish tizimining samarasizligiga olib kelmoqda. Qozog‘iston va O‘zbekiston qonunchiligining qiyosiy tahlili shuni ko‘rsatadiki, har ikki davlat ham o‘xshash yondashuvlarni qo‘llaydilar, ammo huquqiy siyosat va milliy ustuvorliklar bilan bog‘liq jiddiy farqlarga ham ega. Maqolada milliy me’yorlarni xalqaro standartlar bilan uyg‘unlashtirish, atrof-muhitga yetkazilgan zararni baholashning xolis mezonlarini joriy etish, sud amaliyotini rivojlantirish va raqamli monitoring texnologiyalarini qo‘llash zarurligi asoslanadi. Shuningdek, muallif amalga oshirilgan mazkur tadqiqot ishida atrof-muhit muhofazasi sohasida sodir etilgan huquqbuzarliklar uchun keltirilgan zararni hisoblash tartibi masalasiga ham alohida e’tibor qaratgan. Maqolada ekologiya sohasidagi jinoyatlar va ma’muriy huquqbuzarliklarning chegaralanishini takomillashtirish ekologik xavfsizlikni mustahkamlash va tabiatdan barqaror foydalanish samaradorligini oshirish imkonini beradi, degan xulosaga kelindi.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

##submission.citations##

Dzhuraev Yu.O. Ekologicheskoe pravo Respubliki Uzbekistan: problemy teorii i praktiki [Environmental law of the Republic of Uzbekistan: problems of theory and practice]. Tashkent, Fan Publ., 2020, p. 184.

Mazenkova N.G. Sostav administrativno-ekologicheskogo pravonarusheniya [The composition of an administrative environmental offense]. Young Scientist, 2024, vol. 17 (516), pp. 307–309. Available at: https://moluch.ru/archive/516/113250/

Dunaeva V.A. Razgranichenie ekologicheskikh prestupleniy i administrativnykh pravonarusheniy v oblasti okhrany okruzhayushchey sredy [Distinction between environmental crimes and administrative offenses in the field of environmental protection]. Young Scientist, 2023, vol. 21 (468), pp. 258–260. Available at: https://moluch.ru/archive/468/102500/

Isakova Yu.I., Pchel’nikov M.V. Ekologicheskoe pravo [Environmental law]. Rostov-on-Don, DSTU Publ., 2015, p. 151.

Rogov N.N., Zhapparov A.S., Baymurzin G.I. i dr. Ugolovnoe pravo Respubliki Kazakhstan. Obshchaya chast’ [Criminal law of the Republic of Kazakhstan. General part]. Almaty, Seven Charters Publ., 1998, p. 288.

Khadzhiev A.H. Zemel’noe pravo Respubliki Kazakhstan [Land law of the Republic of Kazakhstan]. Almaty, 2002, p. 376.

Ugolovnyy kodeks Republiki Kazakhstan [Criminal Code of the Republic of Kazakhstan]. July 3, 2014 No. 226-V ZRK. Available at: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400000226

Rustamboyev M.Kh. Qonun ustuvorligi va ekologik xavfsizlik: nazariy-huquqiy asoslari [Rule of law and environmental security: theoretical and legal foundations]. Society and Governance, 2021, vol. 3, pp. 45–50.

Kholmuminov Zh.T. Ekologicheskoe pravo (na osnove prirodookhrannogo zakonodatel’stva Respubliki Uzbekistan): Al’bom skhem [Environmental law (based on the environmental legislation of the Republic of Uzbekistan): Diagram manual]. Tashkent, Tafakkul Publ., 2010, p. 272

Rustambaev M.Kh., Usmanov M.B., Juraev Yu.A. Ekologicheskoe zakonodatel’stvo Respubliki Uzbekistan [Environmental law of the Republic of Uzbekistan]. N.K. Skripnikov, Yu.A. Juraev (Eds). Tashkent, Tashkent State Law Institute Publ., 2006, p. 415.

Baideldinov D.L. Yuridicheskaya otvetstvennost’ za ekologicheskie pravonarusheniya [Legal responsibility for environmental violations]. Almaty, 1993, p. 258.

Elyubaev Zh.S. Voprosy yuridicheskoy otvetstvennosti v ekologicheskoy sfere v kontekste Kontseptsii novogo Ekologicheskogo kodeksa Respubliki Kazakhstan [Issues of legal liability in the environmental sphere in the context of the Concept of the new Environmental Code of Kazakhstan]. Available at: https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=32684204&pos=5;-106

Makarova A.S. Administrativnaya otvetstvennost’ za ekologicheskie pravonarusheniya [Administrative responsibility for environmental violations]. Koncept, 2017, vol. 39, pp. 3666–3670. Available at: http://e-koncept.ru/2017/971060.htm

Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offenses, adopted on July 5, 2014. No. 235-V. Available at: https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1400

Abdraimov B., Zharylkasyn E. Vozmeshchenie vreda okruzhayushchey srede po zakonodatel’stvu Respubliki Kazakhstan [Compensation for environmental damage under the legislation of the Republic of Kazakhstan]. Almaty, Yurist Publ., 2001, p. 80.

Baideldinov D.L. Ekologicheskoe zakonodatel’stvo Respubliki Kazakhstan [Environmental law of the Republic of Kazakhstan]. Almaty, 2005, p. 249.

##submissions.published##

2025-09-26

##issue.issue##

##section.section##

12.00.06 – Tabiiy resurslar huquqi. Agrar huquq. Ekologik huquq.