JAZONI O‘TASHDAN MUDDATIDAN ILGARI SHARTLI OZOD QILISH INSTITUTINING SHAKLLANISHIGA OID ILMIY-NAZARIY VA HUQUQIY QARASHLAR

##article.authors##

  • Ochilov Samariddin Kamoliddinovich Author

##semicolon##

jazo, sud, hokimiyat, tarix, xulq-atvor, qonun, huquq, jazodan ozod qilish, mahkum, insonparvarlik, shartli ozod qilish, mafkura, tizim, jazoni o‘tash, shartli ozod qilish

##article.abstract##

Jinoyat huquqidagi jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish institutining shakllanish va rivojlanish tarixini tadqiq etish, ushbu institut amalda bo‘lgan davrda erishilgan natijalarni tahlil qilish, yo‘l qo‘yilgan xatolarning yuzaga kelish sabablarini o‘rganish  jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish amaliyotining amaldagi tizimini yanada takomillashtirish imkonini beradi. Jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish instituti qadimdan mavjud bo‘lib, shaxsga nisbatan jinoiy ta’qib boshlanishi bilan u tomonidan sodir etilgan jinoiy qilmishning xususiyati va oqibatlari hamda shaxsning xulq-atvori va sodir etgan jinoiy qilmishiga munosabatidan kelib chiqqan holda qo‘llanilgan. Mazkur holat bugungi kundagi jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish amaliyotining fundamental va falsafiy asoslari ilgaridan shakllanganligi va tadrijiy rivojlanib kelganligidan dalolat beradi. Muallif maqolada jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish institutining qadimgi huquq elementlarida namoyon bo‘lishi, mamlakatimiz tarixida mavjud bo‘lgan davlatchilik g‘oyalariga mutanosib ravishda rivojlana borishi, ushbu institutning vujudga kelishi va shakllanishi borasida tadqiqotchi olimlarning qarashlarini tahlil qilgan. Jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ozod qilish institutining shakllanish bosqichlari jinoyat huquqidagi boshqa institutlarning shakllanishiga mutanosib ravishda rivojlanib borishi, tarixiy rivojlanishining xarakter va xususiyatlari bayon etilgan.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

##submission.citations##

Shaytankova I.N. Uslovnoye osuzhdeniye i uslovnoye osuzhdeniye za rubezhom (sravnitel’nyy analiz) [Chet eldagi shartli gap va shartli gap (qiyosiy tahlil)]. Moscow, Rossiya Federatsiyasi Adliya vazirligining Rossiya yuridik akademiyasi, 2008.

Adilov B.K. Jazoni ijro etish to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining umumiy qoidalarini takomillashtirish [Jazoni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qonun hujjatlarining umumiy qoidalarini ta’minlash]. Tashkent, Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, 2025, p. 48.

Haydarov M.I. Jinoyat qonunchiligida ozodlikni cheklash jazosi vujudga kelishining retrospektiv tahlili [A retrospective analysis of the emergence of the penalty of restriction of liberty in criminal law]. Center for Advanced Training of Lawyers under the Ministry of Justice. Legal, Social, Scientific and Practical Journal, 2021, vol. 5, no. 1.

O‘zbekiston yuridik ensiklopediyasi [Legal Encyclopedia of Uzbekistan]. Tashknet, Adolat Publ., 2010, p. 704.

Muqimov Z. O‘zbekiston davlati va huquqi tarixi [History of the state and law of Uzbekistan]. Tashknet, Adolat Publ., 2003, p. 280.

Muslimov I.T. Sudlar tomonidan jazoni yengillashtiruvchi holatlarni hisobga olgan holda jazo tayinlash muammolari [Problems of sentencing by courts taking into account mitigating circumstances]. Tashkent, Tashkent State University of Law, 2025, p. 54.

Utemuratov M. Davlat va huquq tarixida jinoyat va jazo masalalari [Issues of crime and punishment in the history of state and law]. Nukus, QDU Publ., 2020, p. 114.

Mamajonov A.M. Aqli rasolikni istisno etmaydigan tarxda ruhiy holati buzilgan shaxslarning jinoiy javobgarligi [Criminal liability of persons with mental disorders in a case that does not exclude sanity]. Tashkent, Tashkent State University of Law, 2023, p. 126.

Turgunboyev E.O. Jazodan ozod qilishni belgilovchi jinoyat qonuni normalarining rivojlanish tarixi [History of the development of criminal law norms determining exemption from punishment]. Center for Advanced Training of Lawyers under the Ministry of Justice. Legal, Social, Scientific and Practical Journal, 2021, vol. 5, no. 1.

Usmonaliyev M. Jinoyat huquqi [Criminal law]. Tashknet, Yangi asr avlodi Publ., 2005, p. 47, 662.

Nasirov I.S. Jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilgan ayollar residiv jinoyatchiligini oldini olishni takomillashtirish [Improving the prevention of recidivism among women released from prison]. Tashkent, Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, 2025, p. 32.

Akramova M.T. Jinoiy javobgarlikdan ozod qilishning maxsus asoslari [Special grounds for exemption from criminal liability]. Tashkent, Tashkent State University of Law, 2022, p. 51.

Shcherba D.A. Dogovor: teoreticheskiye i prakticheskiye voprosy [Contract: theoretical and practical issues]. Khabarovsk, Far Eastern Law Institute of the Ministry of Internal Affairs, Russia, 2007, p. 15.

Decree of the All-Russian Central Executive Committee (‘VCIK’), No. 2 “On the Court” (Moscow, 7 March 1918), SU RSFSR, 1918, No. 26.

Shvekov G. V. Pervyy sovetskiy ugolovnyy kodeks [The First Soviet Criminal Code]. Moscow, Higher School, 1970, p. 270.

Vosstanovlenie resheniy VI Vserossiyskogo s”yezda Sovetov 6 noyabrya 1918 goda. Ob osvobozhdenii nekotorykh kategoriy zaklyuchennykh [Restoration of the decisions of the VI All-Russian Congress of Soviets of November 6, 1918. On the release of certain categories of prisoners.]. SU RSFSR, 1918, vol. 100, p.138.

Tairova G.M. Jinoyatchilikka qarshi kurashishning milliy modelini shakllantirish asoslari [Fundamentals of forming a national model of combating crime]. Tashkent, Research Institute of Criminology of the Republic of Uzbekistan, 2025, p. 45.

Badamshin I.D. Uslovno-dosrochnoye osvobozhdeniye v rossiyskom zakonodatel’stve [Parole in Russian law]. Omsk, Ministry of Internal Affairs of the Russian Federation Omsk Academy, 2005, p. 28.

Ob osvobozhdenii ot nakazaniya v vide lisheniya svobody otdel’nykh kategoriy lits, arestovannykh v RSFSR: postanovlenie Verkhovnogo Suda Rossiyskoy Federatsii [Resolution of the Supreme Court of the Russian Federation “On the release from imprisonment of certain categories of persons arrested in the RSFSR”]. 1919, no. 14, p. 138.

Postanovleniye Narkomata yustitsii «O dosrochnom osvobozhdenii» [Resolution of the People’s Commissariat of Justice “On early release”]. SU RSFSR, 1918, no. 85, p. 890.

Ugolovnyy kodeks RSFSR [Criminal Code of the RSFSR]. 1956. Avialable at: www.kodeks-luks.ru

Karaketova D.Y. Bezorilikning jinoyat-huquqiy va kriminologik jihatlari [Criminal legal and criminological aspects of bullying]. Tashkent, Tashkent State University of Law, 2021, p. 189.

O‘zbekiston SSRning Jinoyat kodeksi [Criminal Code of the Uzbek SSR]. Tashkent, “O‘zbekiston” Publ., 1971.

Turgunboyev E.O. Jazodan ozod qilish institutini takomillashtirish masalalari [Issues of improving the institution of release from punishment]. Tashkent, 2023,pp. 51, 274.

Aslanov B.T. Huquqbuzarliklar sodir etishga moyil shaxslar bitlan ishlash faoliyatini takomillashtirish (ichki ishlar organlari misolida) [Improving the work with persons prone to committing crimes (on the example of internal affairs bodies)]. Tashkent, Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan, 2025, pp. 15, 60.

Xo‘janazarova M.M. Xotin-qizlar jinoyatchiligining profilaktikasini takomillashtirish [Improving the prevention of crime against women]. Tashkent, University of Public Security of the Republic of Uzbekistan, 2025, pp. 13, 43.

Isergepova A.K. Institut probatsii v ugolovnom sudoproizvodstve: problemy, tendentsii i razvitiye (na primere gosudarstv – uchastnikov Sodruzhestva Nezavisimykh Gosudarstv) [The Institute of Probation in Criminal Proceedings: Problems, Trends, and Development (Based on the Example of the Member States of the Commonwealth of Independent States)]. Saint Petersburg, Federal State Budgetary Educational Institution of Higher Education “Saint Petersburg University of the Ministry of Internal Affairs of the Russian Federation”, 2020, pp. 17, 196.

##submissions.published##

2025-09-26

##issue.issue##

##section.section##

12.00.08 – Jinoyat huquqi. Jinoyat-ijroiya huquqi